Filiaalhouder: Onbeschoft

Omdat de bedrijfsleider en groenteman niet te vinden waren een foldertje gegeven aan een medewerker met de mededeling dat hij dat aan zijn baas moest geven en vertellen dat we buiten klanten oproepen om geen Israëlische aardappelen te kopen. Niet veel later verscheen de filiaalhouder buiten. Hij wilde niet dat we demonstreerden voor zijn deur, we moesten maar midden op de parkeerplaats gaan staan. Op zijn dreigement dat hij de politie zou bellen legden we hem rustig uit dat we de ingang van de winkel vrij laten maar dat we de klanten aanspreken en oproepen om geen Israëlische aardappelen te kopen. Dat hij dat niet leuk vond was toch echt zijn probleem.

Het zonnetje scheen lekker en veel klanten waren een stuk opgewekter en vrolijker dan de chagrijnige filiaalhouder. Een half uur later kwam hij weer naar buiten en meldde dat wij niet voor de deur mochten staan en geen klanten mochten aanspreken. Daarna vroeg hij naar onze vergunning. De melding aan de gemeente heb ik hem laten zien en daar stond toch echt AH-vestiging, 15 juni 2019 winkelcentrum Twekkelerveld. Omdat wij niet deden wat hij zei noemde hij ons onbeschoft. Na deze scheldpartij ging hij weer naar binnen.

Bij deze supermarkt komen relatief veel studenten en medewerkers van de universiteit, die vlakbij ligt. Klanten vertelden ons dat ze ze zeker geen Israëlische aardappelen zouden kopen. Een man vroeg hoe je dat kon zien en we vertelden dat dat gewoon op de verpakking staat en dat veel van de kleinere verpakkingen Israëlische aardappelen bevatten. Een stel gaf bij het verlaten van de winkel weer terug. Ze hadden het gelezen en de boodschap begrepen, zo konden we de folder hergebruiken. Toch altijd leuk als mensen meedenken.

Een lichte regenbui, maar voordat we er om een uur een eind aanbreiden was het al weer opgeklaard.

Actie Stadsveld gestrand

De tiende keer dat de Palestina Werkgroep Enschede consumenten wilde oproepen geen Israëlische aardappelen te kopen, strandde zaterdag 8 juni in Stadsveld. De bedrijfsleider van de Albert Heijn-vestiging aan de Wethouder Nijhuisstraat was resoluut: geen ‘’zijn klanten lastigvallende activiteiten’’ voor de AH-deur.

Nee, dat was daar geen openbare weg maar parkeerterrein van Albert Heijn. Het drietal flyeraars had dat te respecteren. Daar kreeg hun vrijheid van meningsuiting voor het eerst een knauw. Zowel vorig jaar als dit jaar was het tot nu toe mogelijk om klanten beleefd te vragen ‘geen Apartheidspieper aan de vork te prikken’. Of zij svp Israëlische aardappelen in de schappen wilden laten liggen. Dit als teken van solidariteit met het Palestijnse volk; meer dan 170 Palestijnse organisaties vragen om boycot van producten uit Israël, ook om niet in dat land te investeren en er sancties tegen in te stellen (bds).

Landelijk trok zaterdag in Utrecht een bds-campagne de aandacht, eveneens tegen aardappelen (en andere producten). Daar luidde de slogan ‘Stamp geen Palestijn Fijn’. Ook in ondermeer Assen, Amsterdam en Rotterdam zijn bds-activiteiten.

Zonnige Zaterdag

Net als vorig jaar hebben we dit jaar onze folder ‘Prik geen Palestijn aan je vork‘ uitgedeeld bij de Albert Heijn bij de Miro. Het was een zonnige zaterdag, een echte zomerse dag.

De meeste mensen hadden niet eerder van onze boycotoproep gehoord. Velen meteen solidair anderen ongeïnteresseerd, een enkeling geraakt vanwege een speciale band met Israël.

De groenteman bij de AH vond het allemaal wel best, maar met de klanten kwamen toch flink wat discussies los.

Een vrouw liet haar armband met davidster zien, maar wilde wel graag een foldertje hebben om te bestuderen en vertelde dat ze het beleid van Netanjahu niet ondersteunde. Een andere vrouw wilde weten of ik christen of moslim was, en riep op om te bidden voor vrede.

Niet iedereen stond open voor gesprek. Een jongen was in Israël geweest en had niet zo’n goede indruk van de Palestijnen die hij daar gesproken had, daarom verdienden ze onze solidariteit niet.

Flyeren in Nederlands/Duits grensgebied

Vooraf kreeg deze derde zaterdag-op-rij de AH-bedrijfsleider in Glanerbrug de beweegredenen van de Palestina Werkgroep Enschede uitgelegd. Opdat hij wist van de oproep voor zijn deur om geen Apartheidspiepers te kopen. ‘‘Jullie stonden hier vorig jaar toch ook? Als je wilt, kun je hier straks binnen koffie drinken.’’ Geen onsympathiek welkom in het grensdorp.

Menig Duitse passant wandelde, wenkbrauwen fronsend, langs de mannen met hun opvallende sandwichborden ‘Koop geen Israëlische aardappelen’ en ‘Prik geen Palestijn Aan Je Vork’.

Dat de Duitse Bondsdag een week eerder de BDS-actie als anti-semitisch had geoormerkt, was bekend. Niet dat ruim zestig Israëlische en Joodse academici zich fel tegen deze uitspraak van de Oosterburen hebben uitgesproken.

Wetend of onwetend, ook in Glanerbrug roept de aardappelboycot bij het winkelend publiek reacties op van uitgesproken tegen, dan wel voor. Minstens vijftig flyers konden worden uitgedeeld. Vaak bleef het contact beperkt tot een vriendelijke groet, zoals van die ene man. Pas toen hij voorbij was, was de tekst achter op z’n jack te lezen: ‘’Camp David’. Zou hij geweten hebben van het destijds in de VS gesloten en veelbelovende Camp David Vredesakkoord (1978), tussen Egypte en Israël, omtrent de toekomst van Palestina?

In Glanerbrug loopt deze zaterdag een man rond met achter op z’n jack de naam ‘Camp David’. Zou hij geweten hebben van het in 1978 gesloten, gelijknamige vredesakkoord tussen Menachem Begin, Jimmy Carter en Anwar Sadat? (FOTO: US govt. archives)

Helmerhoek

Zaterdag 18 mei hebben vier mensen actiegevoerd voor BDS bij de Albert Heijn in de Helmerhoek. Direct aan het begin spraken we met de bedrijfsleider die meldde dat hij inderdaad veel verschillende soorten Israëlische aardappelen verkoopt, maar geen invloed heeft op het inkoopbeleid van Albert Heijn, wat natuurlijk niet helemaal waar is.

In gesprek met de bedrijfsleider

De actie had een rustig verloop, een divers publiek. Een meisje zei in het Engels geen Nederlands te lezen. Een ander vroeg waarom over er niets te lezen is in de media over wat wij vertellen. Al met al zijn er weer een flink aantal flyers uitgedeeld en gesprekken gevoerd over de onderdrukking van de Palestijnen.

Landelijke aandacht voor eerste actiedag

De eerste actiedag, vandaag 11 mei, van de campagne “Prik geen Palestijn aan je vork” van de Palestina Werkgroep Enschede, kon meteen op landelijke aandacht rekenen. Op de website van Christenen voor Israël stond op vrijdag 10 mei reeds een verklaring van opperrabbijn Binyomin Jacobs en dat bericht stond op haar beurt zaterdagochtend op de website van het Reformatorisch Dagblad.

Dat de actie op “een steenworp afstand” van de Enchedese synagoge en “in de onmiddellijke nabijheid” van het Mauthausenmonument zou staan, zoals rabbijn Jacobs schrijft en klakkeloos door de genoemde websites wordt overgenomen (in het RD zelfs met een foto van de synagoge), is pure misleiding van het landelijke publiek. Hemelsbreed is de afstand tot de Albert Heijn vestiging waar vandaag geflyerd werd bijna een kilometer en de actie richt zich ook helemaal niet tegen de joodse gemeenschap in Twente of waar dan ook, maar tegen de Israëlische regering en haar bezettings- en apartheidspolitiek. De vijf Albert Heijn vestigingen waar de komende zaterdagen nog geflyerd zal worden, liggen alle vijf op nog grotere afstand van de synagoge.

Ook het winkelend publiek heeft heel goed door dat het om Israël gaat en niet om de joodse gemeenschap. Diverse gesprekken die de flyerende leden van de werkgroep met mede- èn tegenstanders hadden gingen dan ook vrijwel uitsluitend over het beleid en de handelwijze van de Israëlische regering.

Bijzonder interessant was het gesprek met een Nederlandse militair die bij de marine werkzaam is en vertelde dat hij vrij recent nog met zijn marine-eenheid voor de kust van Israël en Gaza heeft gepatrouilleerd. Naast Nederlandse militairen en medewerkers van de Militaire Inlichtingen- en VeiligheidsDienst waren ook militairen van de Israel Defense Forces en de Mossad op het schip werkzaam en werd intensief samengewerkt. Ook zouden volgens hem afzwaaiende Nederlandse militairen dienst hebben genomen bij de IDF. Zo kwam – naast de consumptie van Israëlische aardappelen – nog een heel ander voorbeeld van Nederlandse ondersteuning van de Israëlische politiek aan de orde. En zo zie je ook maar weer, hoe informatief straatacties kunnen zijn.

Aardappelboycot

De Palestina Werkgroep Enschede roept op geen aardappelen uit Israël te kopen. Vanaf zaterdag 11 mei voeren leden daarvoor actie in winkelcentra. Ze zijn getooid met sandwichborden waarop de teksten ‘Prik geen Palestijn aan je vork’ en ‘Koop geen Israëlische aardappelen’. Komende zaterdag is de start aan het Van Heekplein. Passanten krijgen flyers uitgedeeld met daarop nadere toelichting.

Koop geen Israëlische aardappelen

De Palestina Werkgroep Enschede sluit aan bij de internationale campagne voor boycot, desinvestering en sancties, gericht tegen het beleid van de Israëlische regering. Al jaren lang roepen Palestijnse maatschappelijke organisaties (het zijn er minstens 170) op geen Israëlische producten te kopen. Hun appèl klinkt in navolging van destijds de internationale boycot van de Apartheid in Zuid-Afrika.

“Door geen Israëlische aardappelen te kopen (ook sinaasappelen, dadels, avocado’s enz.), laat u weten het niet eens te zijn met de Israëlische bezetting van Palestina. U kunt deze producten makkelijk laten liggen; er zijn in de supermarkt genoeg aardappelen uit andere landen te koop,” aldus de oproep.

Israël heeft sinds 1948 de meeste landbouwgronden van haar Palestijnse inwoners onteigend. Zonder enige compensatie. Bovendien onttrekt het land een groot deel van het grondwater onder de Palestijnse gebieden. Waar Israël zijn eigen bewoners moeiteloos de akkers laat beregenen, brengt de staat via het eigen waterleidingbedrijf Mekorot Palestijnse boeren hoge tarieven in rekening. Funest voor deze cultureel sterk aan hun grond gebonden bewoners. Zie recent onderzoekwerk van de stichting SOMO.

De bezetting van de Palestijnse Westelijke Jordaanoever levert Israël gebieden op, om nieuwe migranten naar toe te sturen en extra landbouwgrond te bewerken. Landbouw is een belangrijke pijler waarop de clandestiene nederzettingenpolitiek steunt.

Israël ontzegt Palestina de middelen (grond, water e.a.) om zich agrarisch te ontwikkelen. Sinds de bezetting in 1967 voert het een politiek van stelselmatige inbeslagname van Palestijnse grond en vernietiging van boomgaarden en gewassen. Enkel zo houdt kan Israël de mythe ‘Laat de woestijn bloeien’ in stand houden. Over de rug van de Palestijnse boeren. Vandaar de oproep ‘Koop geen Israëlische aardappelen’.

Aardappelactie Glanerbrug

Op zaterdag 30 juni de vijfde aardappelactie. Dit keer bij de Albert Heijn aan de Gronausestraat in Glanerbrug. Een vrij kleine supermarkt, maar aangezien één van onze activisten in het dorp woont zijn we deze keer richting de Duitse grens gefietst. Veel mensen op de fiets of te voet, maar ook mensen met de auto of op een scooter. Ouderen en jongeren. Jongeren in een groep nemen minder makkelijk een flyer aan, als ze alleen zijn dan wordt er makkelijker naar informatie gevraagd. Veel jongeren weten weinig van de situatie in Israël/Palestina maar staan open voor informatie.

Een vrouw komt met koptelefoon op al swingend aan en schrikt op als ik haar aanspreek. Ze pakt de flyer aan en swingt de winkel in. Een aantal mensen vraagt in het dialect om een folder en tonen vervolgens luidkeels instemming. De mensen die geen flyer aanpakken hebben in ieder geval onze sandwichborden gezien en de boodschap ‘Prik geen Palestijn aan je vork’ en ‘Koop geen Israëlische aardappels’ meegekregen.

Omdat onze eigen flyers (bijna) op zijn gebruiken we ook de flyer van docP, ook in andere steden wordt vandaag geflyerd met dezelfde oproep  ‘Prik geen Palestijn aan je vork’.

Aardappelactie Twekkelerveld

Zaterdag 23 juni 2018 flyerden we in het winkelcentrum van Twekkelerveld rondom de supermarkt van Albert Heijn, de vierde zaterdag inmiddels in de Israëlische aardappelactie van de Palestina Werkgroep Enschede. Lag het aan het frisse weer, niet meer dat benauwende en bedompte, dat dit keer mensen opener en zelfs gretig reageerden?

We hebben geen negatieve reactie kunnen waarnemen, in tegenstelling tot voorgaande zaterdagen. Eerst ’s morgens een kijkje bij de groenteschappen van Albert Heijn. Jawel, op ooghoogte en over de hele lengte, de soorten Dore, Exquisa, Nicola, Alexia (driekilozakken), Sante, Chateau en Ditta uit Israël. Daarna de bedrijfsleider geïnformeerd over de actie, die zei de aankondiging op prijs te stellen, niet dat ze er blij mee was.

Vanaf half elf was het buiten flyeren, elk van ons met sandwichborden om. De een tussen de hoofdingang en de stalling van de AH-karretjes in, de ander flanerend over het parkeerterrein nabij de supermarkt. De sandwichborden met de Palestijnse vlag/kleuren trekken zondermeer aandacht. Meestal bij oogcontact reikten we flyers aan het publiek uit.

Een van de reacties:
‘Heus, ik koop enkel biologische aardappels’
‘Maar die komen veelal uit Israël’.
‘Huh?’

Sommigen vroegen ons om uitleg (twee keer in het Engels), een ander vertelde over haar ervaringen in Israël. Er waren ook voortschuifelende, oudere mensen die sowieso graag enige aanspraak wilden, ’t deed er niet toe waarover.

Deze zaterdag nogal heel wat mensen die hun duim omhoog staken, zich blij geraakt voelden door (Enschedese) actie voor de Palestijnen. Enkelen vroegen wat ze zelf daaraan konden bijdragen. We hebben hen naar onze website en die van docP verwezen.

‘Hoe drinkt u de koffie?’, vroeg vriendelijk lachend een man ons, met aan zijn zijde een vriendelijke vrouw, beiden mediteraan uiterlijk, dankbaarheid tonend. Vijf minuten later brachten ze ons twee koffie met een rol koekjes, gekocht bij de naburige oosterse supermarkt Ana. En of dat niet genoeg was, leverden ze aan het eind van onze ‘dienst’, ook nog eens twee pizzabroodjes af. Op de vraag ‘waartoe zijn wij deze zaterdag op aarde’, krijg je dan wel een heel royaal antwoord.

ps: bij Emté op Stokhorst signaleerde ik een kilozak Annabelle aardappelen, met royaal opschrift van Smeding Groente en Fruit/Sint Anne Parochie (Fr), land van herkomst Israël.

Palestina-actie moet na anderhalf uur wijken voor commercie

Zaterdag 16 juni 2018 – De derde consumentenactie “Prik geen Palestijn aan de vork” vond vanochtend plaats bij de Albert Heijn XL op het zgn. Miro-terrein. Gelegen aan een grote parkeerplaats vond onze actie bij de ingang plaats op particulier terrein, maar vooraf was bij het Albert Heijn personeel toestemming gevraagd en verkregen.

Onder het massale winkelend publiek waren de reacties wisselend, waarbij de positieve reacties het meest uitbundig waren. Sommige mensen maakten hun tegengestelde mening kenbaar door een aangenomen pamflet demonstratief in de prullenbak te gooien, medestanders kwamen soms uit de winkel teruglopen om nog even te melden dat ze het een hele goede actie vonden. Onder hen ook iemand die duidelijk maakte al in de jaren ’70 voor Palestina actie gevoerd te hebben in Enschede en die blij was te merken dat het werk werd voortgezet.

Spannend maar uitermate relevant was het gesprek met iemand die het pamfletje wel aannam maar ook liet weten familie in Israël te hebben wonen. De oproep geen Israëlische aardappelen te kopen vond hij dan ook pijnlijk. Tijdens een langdurig, constructief gesprek bleken we het over heel veel punten eens te zijn en na elkaar de hand geschud te hebben liep hij de winkel in en zei: “Ik koop Nederlandse aardappelen”.

Na anderhalf uur geflyerd te hebben zonder onvertogen woord, kwam om vijf voor twaalf de assistent winkelmanager naar buiten. Er zou sprake zijn van een misverstand. Die toestemming tot flyeren naast de deur was bedoeld voor goede doelen. Niet voor politieke acties. Die konden we beter bij de Albert Heijn in het centrum doen, zo meende hij. Maar daar waren we twee weken geleden al geweest.

Na enige discussie waar de grens tussen goede doelen en politieke acties nu precies lag, hebben we toch maar besloten onze actie te beëindigen. Toen kwam de aap uit de mouw. We hadden onze hielen nog niet gelicht of twee uitgedoste dames kwamen onze plekken innemen voor een of andere commerciële actie. De organisator van die actie had al een uur lang chagrijnig naar ons zitten kijken en stond er nu met het vrolijkste gezicht ter wereld bij.

We hebben niet meer gekeken voor welk goed doel zij nu stonden te flyeren. Waarschijnlijk hadden we het veld ook moeten ruimen als we met een minder politiek getinte actie bij de deur hadden gestaan. De vrijheid van meningsuiting en het lot van de Palestijnen moesten het afleggen tegen een commerciële reclame-campagne!

Jan Schaake
16 juni 2018